Czynnosc przelyku

Transport pokarmów nie ogranicza się tylko do samej fali perystaltycznej. Bardzo złożoną czynnością mięśniową jest akt połykania, przesuwający kęs pokarmu z gardła do przełyku; zmniejsza się wtedy cieśń gardzieli i wytwarza się nadciśnienie w sferze mięśnia gardłowo-przełykowego, który pełni funkcję górnego zwieracza przełyku, zamyka się tylne wejście do jamy nosowej i do dróg oddechowych, a pojawia się fala perystaltyczna przesuwająca się w kierunku podciśnienia panującego w przełyku piersiowym. Rozróżniamy podwójną perystaltykę przełyku: pierwotną, kontrolowaną przez nerw błędny, oraz wtórną, działającą nawet po przecięciu tego nerwu, a regulowaną przez śród denne zwoje nerwowe błony mięśniowej przełyku (plexus Auerbachi); zaopatrzenie nerwowe przełyku uzupełnione jest jeszcze w górnej części przez gałązki nerwu językowo-gardłowego. Przełyk może też w pewnych szczególnych okolicznościach stanowić drogę transportu w odwrotnym kierunku, tj. z żołądka na, zewnątrz w czasie wymiotów. Również i ta czynność jest precyzyjnie zintegrowana przez układ nerwowy, a często towarzyszą jej inne objawy pobudzenia układu wegetatywnego. Zaburzenia połykania nazywamy ogólnie dysfagią. Zarzucanie treści żołądkowej do przełyku (reilux) też może mieć różne przyczyny. Jest ono najczęściej wyrazem niewydolności wpustu. Uważa się, że dolny zwieracz przełyku wykazuje szczególną wrażliwość na gastrynę, która spełnia prawdopodobnie pewną rolę w patogenezie refluksu żołądkowo-przełykowego.