Sok zoladkowy

Gruczoły żołądka produkują 2—2,5 l soku na dobę, którego najbardziej charakterystycznym, a biologicznie najważniejszym, produktem są jony wodorowe. Mogą one osiągać stężenie 160 mmol na litr. Poza tym sok ten bogaty jest w różne inne składniki, z których wymienić należy jony sodowe, potasowe, chlorkowe, fosforanowe, siarczanowe, pepsyny, katepsyny, lipazę, amylazę, czynnik Castle'a, substancje grupowe krwi itd. Podkreślić należy szczególnie wysoką zawartość chloru, sodu i potasu, co często nie jest uświadamiane, a co tłumaczy dlaczego przy uporczywych i obfitych wymiotach dojść może do hipochloremii, hipokalemii i hiponatremii. Kluczową rolę dla wydzielania żołądkowego odgrywa wspomniana gastryna. Nie jest ona substancją jednorodną. Rozróżnia się małą gastrynę (17 aminokwasów), dużą gastrynę (o podwójnej masie cząsteczkowej) i bardzo dużą gastrynę. Ta ostatnia występuje głównie na czczo i prawdopodobnie jest pochodzenia pozażołądkowego. Ich biologiczną funkcję kształtuje głównie czteroaininokwasowa końcówka Trp-Met-Asp-Phe. Komórki okładzinowe każdorazowo w •pełni odpowiadają na bodziec gastrynowy, stąd ilość wyprodukowanego Po pobudzeniu kwasu jest wprost proporcjonalna do ilości komórek okładzinowych w żołądku. Dlatego zmniejszenie odpowiedzi na bodziec gastrynowy dowodzi ich zaniku. Przyjmuje się istnienie sprzężenia zwrotnego — przy zaniku błony śluzowej żołądka, a więc i bezkwaśności, lub po nadmiernej alkalizacji poziom gastryny we krwi ulega podwyższeniu.