Pepsyna

Specyficznym również składnikiem soku żołądkowego jest pepsyna. Także i ona wykazuje heterogenność. Nie uzgodniono ostatecznie, ile pepsynogenów należy odróżniać, a wymienia się ich od trzech do ośmiu. Uczynnienie enzymów następuje przez odszczepienie w kwaśnym środowisku małego polipeptydu. Optimum działania pepsyn występuje w pH 1,5 i 3,5. Wydzielanie pepsynogenu przez komórki główne następuje podczas karmienia, po bodźcu cholinergicznym, a w mniejszym stopniu po gastrynie. Trzecim klinicznie ważnym składnikiem soku żołądkowego jest czynnik wewnętrzny Castle'a, który jest niezbędny do wchłaniania witaminy B12. Dopiero po skompleksowaniu z tym czynnikiem może ona być przyswojona w jelicie. Drobne ilości czynnika Castle'a wydzielają się samorzutnie, natomiast gastryna i mediatory cholinergiczrae wzmagają to wydzielanie. Czynnik ten należy do mukoproteidów wydzielanych ze śluzem. W śluzie znajdują się również substancje grupowe krwi A i B. Osobnicy grupy O, nie wydzielający substancji grupowych, zwani są „niewydzielaczami". Przyjmuje się łączność tego zjawiska, uwarunkowanego genetycznie, z dziedziczną skłonnością niewydzielaczy do choroby wrzodowej o lokalizacji dwunastniczej, odźwiernikowej i antralnej. Głównymi składnikami śluzu są różne glikoproteiny, tworzące dzięki siłom elektrostatycznym swoich makrocząsteczek doskonale utrzymujący się żel, lepki, śliski, ciągnący się, pokrywający i osłaniający ciągłą warstewką powierzchnię błony śluzowej.